ศูนย์การเรียนรู้ IQA | KORAT IQA CENTER 2570
ศูนย์การเรียนรู้ IQA
เรียนรู้ระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาอย่างเป็นขั้นตอน ตั้งแต่การกำหนดมาตรฐานและค่าเป้าหมาย ไปจนถึง SAR การใช้ผลประเมิน และการเตรียมรับการประเมินภายนอก
ศึกษานิเทศก์ วิทยฐานะศึกษานิเทศก์เชี่ยวชาญ สพม.นครราชสีมา
เส้นทางการเรียนรู้ 4 ระยะ
เข้าใจกรอบและบริบท ออกแบบระบบ ลงมือดำเนินงานด้วยหลักฐาน แล้วประเมินและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
หน่วยการเรียนรู้ครบวงจร
กดแต่ละหัวข้อเพื่ออ่านสาระสำคัญ แนวปฏิบัติ และผลผลิตที่ควรมี
01ความหมายและเป้าหมายของ IQA
IQA คือระบบที่สถานศึกษากำหนดคุณภาพ ดำเนินงาน ติดตาม ประเมิน และใช้ผลพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง เป้าหมายปลายทางคือคุณภาพผู้เรียน มิใช่จำนวนแฟ้มเอกสาร
ผลผลิตที่ควรมี: แผนผังระบบ IQA ของโรงเรียน
02กฎหมาย มาตรฐาน และนโยบาย
ศึกษากฎกระทรวง พ.ศ. 2561 มาตรฐานการศึกษา แผนระดับชาติ กรอบประเมินภายนอก และนโยบายต้นสังกัด พร้อมวิเคราะห์ผลต่อมาตรฐาน แผน ข้อมูล และการรายงานของโรงเรียน
ผลผลิตที่ควรมี: ตารางวิเคราะห์ข้อกำหนด
03โครงสร้างระบบและบทบาท
ผู้บริหารเป็นผู้นำระบบ ครูและบุคลากรเป็นเจ้าของมาตรฐาน ผู้รับผิดชอบข้อมูลดูแลนิยามและคุณภาพข้อมูล ส่วนคณะกรรมการและผู้เกี่ยวข้องร่วมให้ความเห็นและเห็นชอบตามบทบาท
ผลผลิตที่ควรมี: คำสั่งและตารางบทบาท
04วิเคราะห์บริบทและความต้องการ
รวบรวมผลผู้เรียน ผลการดำเนินงาน สภาพแวดล้อม ทรัพยากร ความเสี่ยง และเสียงของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย แยกข้อเท็จจริง สาเหตุ สมมติฐาน และความต้องการออกจากกัน
ผลผลิตที่ควรมี: รายงานบริบทและประเด็นพัฒนา
05กำหนดมาตรฐานสถานศึกษา
ใช้มาตรฐานระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานเป็นกรอบ แล้วปรับคำอธิบายคุณภาพให้สะท้อนอัตลักษณ์ บริบท และความคาดหวังของผู้เรียนโดยไม่ต่ำกว่ากรอบที่กำหนด
ผลผลิตที่ควรมี: ประกาศมาตรฐานพร้อมประเด็นพิจารณา
06ค่าเป้าหมาย ตัวชี้วัด และเกณฑ์ตัดสิน
ตัวชี้วัดต้องมีนิยาม หน่วยวัด แหล่งข้อมูล ความถี่ ผู้รับผิดชอบ และเกณฑ์ตัดสินชัดเจน ค่าเป้าหมายอ้างอิงข้อมูลฐาน ท้าทายแต่เป็นไปได้
ผลผลิตที่ควรมี: ตารางค่าเป้าหมายรายมาตรฐาน
07แผนพัฒนาการจัดการศึกษาระยะหลายปี
แผนพัฒนาต้องแสดงตรรกะจากปัญหาและสาเหตุไปสู่กลยุทธ์ ผลลัพธ์รายปี โครงการ ทรัพยากร และความเสี่ยง มิใช่เพียงรวบรวมโครงการเดิม
ผลผลิตที่ควรมี: แผนพัฒนาพร้อมแผนผังความเชื่อมโยง
08แผนปฏิบัติการประจำปีและโครงการ
แปลงเป้าหมายหลายปีเป็นงานที่ทำได้จริง แต่ละโครงการระบุปัญหา กลุ่มเป้าหมาย ผลลัพธ์ ตัวชี้วัด งบประมาณ ความเสี่ยง ปฏิทิน และผู้รับผิดชอบ
ผลผลิตที่ควรมี: แผนปฏิบัติการและแบบเสนอโครงการ
09ดำเนินงานและบริหารหลักฐาน
หลักฐานที่ดีเกิดจากงานจริง มีเจ้าของ ช่วงเวลา และคำอธิบายความสัมพันธ์กับข้อสรุป เลือกเฉพาะหลักฐานจำเป็นและเป็นตัวแทน
ผลผลิตที่ควรมี: ทะเบียนหลักฐานกลางและตารางสิทธิ์ข้อมูล
10ติดตาม ตรวจสอบ และนิเทศเพื่อพัฒนา
ติดตามความก้าวหน้า คุณภาพ ปัญหา และการสนับสนุนที่ต้องการตามความเสี่ยง การนิเทศต้องสร้างการเรียนรู้ร่วมและติดตามผลข้อเสนอแนะ
ผลผลิตที่ควรมี: ปฏิทินนิเทศและทะเบียนติดตาม
11ประเมินตนเองรายมาตรฐาน
เปรียบเทียบผลจริงกับมาตรฐาน ค่าเป้าหมาย และเกณฑ์ที่ประกาศ พิจารณาความน่าเชื่อถือ ความครอบคลุม แนวโน้ม และความสม่ำเสมอของหลักฐาน
ผลผลิตที่ควรมี: แบบประเมินรายมาตรฐาน
12จัดทำรายงาน SAR
SAR เป็นรายงานสรุปคุณภาพและการพัฒนา ไม่ใช่สมุดรวมกิจกรรม เขียนผลประเมินก่อน แล้วใช้ข้อมูล ตาราง กราฟ และหลักฐานอธิบายเหตุผล
ผลผลิตที่ควรมี: SAR ที่ตรวจข้อมูล เห็นชอบ และคุ้มครองข้อมูลแล้ว
13ใช้ผลประเมินและปรับปรุงต่อเนื่อง
แปลงข้อค้นพบเป็นประเด็นปรับปรุง ผู้รับผิดชอบ ทรัพยากร กำหนดเวลา และผลที่คาดหวัง วิเคราะห์สาเหตุรากและตรวจว่าการปรับทำให้ผลดีขึ้นจริงหรือไม่
ผลผลิตที่ควรมี: ทะเบียนแผนปรับปรุง
14เตรียมรับการประเมินภายนอก
ทบทวนระบบและ SAR ตรวจความเชื่อมโยงของข้อสรุปกับหลักฐาน และเตรียมผู้ให้ข้อมูลให้เล่างานจริง ไม่สร้างแฟ้มหรือกิจกรรมเฉพาะกิจที่ไม่สัมพันธ์กับงาน
ผลผลิตที่ควรมี: แผนความพร้อมและรายการตรวจสอบ
15ระบบข้อมูลและจริยธรรมดิจิทัล
กำหนดนิยามข้อมูล เจ้าของ แหล่ง ความถี่ สิทธิ์เข้าถึง การสำรอง และการตรวจย้อนหลัง เก็บเท่าที่จำเป็น ใช้ตามวัตถุประสงค์ และเปิดเผยแบบสรุป
ผลผลิตที่ควรมี: พจนานุกรมข้อมูลและตารางสิทธิ์เข้าถึง
16การมีส่วนร่วม การสื่อสาร และวัฒนธรรมคุณภาพ
ให้ข้อมูลที่เข้าใจได้ ตั้งคำถามชัดเจน เปิดโอกาสเสนอความเห็น และสื่อสารกลับว่าข้อเสนอถูกนำไปใช้อย่างไร เพื่อสร้างวัฒนธรรมที่กล้าพูดถึงปัญหาและร่วมปรับปรุง
ผลผลิตที่ควรมี: แผนการมีส่วนร่วมและช่องทางรับฟัง
ใช้ต่อกับระบบที่มีอยู่
นำหลักการไปใช้กับคู่มือ เครื่องมือ และระบบสนับสนุนภายใน KORAT IQA CENTER 2570
คู่มือศูนย์การเรียนรู้ IQA ฉบับสมบูรณ์
20 หน้า ครบ 16 หน่วย ปฏิทินระบบประกันคุณภาพ รายการตรวจสอบ และแหล่งอ้างอิงทางการ
เรียบเรียงโดย ดร.อนุศร หงษ์ขุนทด ศึกษานิเทศก์ วิทยฐานะศึกษานิเทศก์เชี่ยวชาญ สพม.นครราชสีมา
แหล่งข้อมูลทางการ
ตรวจสอบประกาศ นโยบาย และแนวปฏิบัติฉบับล่าสุดจากหน่วยงานเจ้าของเรื่องก่อนนำไปใช้
- กฎกระทรวง การประกันคุณภาพการศึกษา พ.ศ. 2561 — กระทรวงศึกษาธิการ
- มาตรฐานการศึกษา พ.ศ. 2561 — กระทรวงศึกษาธิการ
- มาตรฐานการศึกษาของชาติ พ.ศ. 2561 — สกศ.
- แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579 — สกศ.
- กรอบประกันคุณภาพภายนอก พ.ศ. 2567–2571 — สมศ.
- แผนปฏิบัติราชการระยะ 5 ปี พ.ศ. 2566–2570 — สพฐ.
- แผนปฏิบัติการ พ.ศ. 2569 — สพฐ.
- นโยบายการศึกษา พ.ศ. 2569–2570 — ศธ.
ปรับปรุงข้อมูล 7 พฤศจิกายน 2569 • ใช้เพื่อการเรียนรู้และประยุกต์ตามบริบทสถานศึกษา